Category Archives for Kinderen met autisme

Wanneer je kind niet de weg neemt die jij voor ogen hebt.

Ik kreeg een bericht van een mama. De mama van een cliënt. Ik ken haar nog niet heel lang en nog niet heel goed. Ook haar zoon moet ik nog leren kennen. En ondanks mijn kinderen een pak jonger zijn dan de hare, voel ik sterk met haar mee. Want ondanks de extreem verschillende muren waarop onze kinderen botsen, zitten we met eenzelfde gevoel als mama:

Machteloosheid

Elke ouder ziet zijn kind het liefste gelukkig. En we hebben allemaal als ouder een beeld over hoe dat geluk er zal uitzien. We geven het niet graag toe. Want hé, “mij maakt het niet uit wat mijn kind later als beroep uitoefent, als het maar gelukkig is” en zo van die dingen. Maar geef toe (niemand hoort je nu toch), ook jij hebt een beeld over hoe het geluk van je kinderen er kan / zal / moet uitzien. En dat is oké. Want dat betekent dat je het beste voor hebt met je kinderen. Dus ik ben blij dat ook jij dat beeld hebt. 😉

Maar de grootste les die ik al snel leerde toen ik nog maar dacht aan mama worden: “ouderschap is loslaten.” Elke keer je kind een stap richting zelfstandigheid zet, laat je je kind een stukje los. En dan heb ik het over van zelf leren stappen tot later een eigen gezin starten. Elke keer opnieuw staat achter dat kind een ouder die een stukje loslaat.

Loslaten is ook loslaten dat je kind een eigen weg kiest en loslaten dat het geluk van je kind er misschien dan toch een beetje anders uitziet dan dat beeld in je hoofd. En dat loopt meestal gewoon ook oké. Je past je als ouder elke keer een beetje aan. Het gaat geleidelijk. Zoals je kind tijd heeft om richting die zelfstandigheid te groeien, heb jij als ouder tijd om te groeien in het loslaten.

Maar loslaten wanneer je kind (omwille van een beperking) extra zorgen en noden heeft, wordt ineens loslaten van een ander niveau. Dan is loslaten niet iets waarmee je als ouder wel je weg weet te vinden. Dan wordt loslaten een proces van zoeken en van loslaten en weer meer vasthouden.

Loslaten wanneer loslaten eigenlijk niet gaat. Dat geeft een gevoel van machteloosheid.

Als ouder je kind zien afzien, tegen muren aanlopen, ongelukkig wezen, … . Natuurlijk wil je dan ingrijpen als ouder. Natuurlijk wil je dingen uit handen nemen. Natuurlijk wil je je kind dan in de juiste richting wijzen. Daar zit altijd maar één beweegreden achter. Net zoals elke ouder, wil ook jij je kind gelukkig zien.

Maar hoeveel neem je uit handen, hoe vaak laat je je kind tegen een muur botsen, wat kan je loslaten en waar moet je toch ondersteunen?

Je kind zien afzien. Je kind ongelukkig zien. Je kind zien ploeteren. Is je machteloos voelen. Laat dat gevoel er zijn. Het maakt je een ouder. En een goeie ook!

Gebruik de kracht van dit gevoel om je kind te laten voelen dat je er voor hem bent. Buig het om naar een gevoel van liefde en vertrouwen. Je kind voelt dit en zal er gebruik van maken als hij er klaar voor is. Soms is het pad wat wij als ouder in ons hoofd hebben, niet het pad wat je kind bewandelt. Maar wandel mee. Kijk welke weg hij kiest.

Ouder zijn is een gps zijn. Iemand die de weg wijst als je verkeerd gaat maar je wel laat doorgaan als je dat wenst (en zoals elke gps, herhaal je gewoon rustig waar de weg terug te vinden is). En wanneer je kind zelf weer de juiste weg wenst te zoeken, zal hij zijn gps raadplegen. En dan zal je kind luisteren. Want hij wil de weg nu ook zelf volgen. Hij vertrouwt je. Want je gaf die weg al eerder aan. Dat herinnert hij zich. Hij is je daarenboven ook nog eens dankbaar dat je hem toen niet dwong. Maar hem in het vertrouwen liet dat hij het ook wel zelf kon uitzoeken.

En wie weet ben je wel verrast door de weg die je kind zelf vindt. Wie weet is het wel een unieke, originele weg die je langs heel wat mooie punten brengt. Probeer dus naast je kind te gaan staan en wees de gps die mee uit het raam kijkt. Genietend van de weg en alert op waar je bent. Om ten alle tijden een ommekeer te kunnen maken.

Laten we samen een gps zijn voor ons kind. Ik oefen alvast mee!

*Voor alle duidelijkheid: ik spreek in dit BLOG over “hij” als ik het over je kind heb. Uiteraard geldt al dit bovenstaande ook als je ouder bent van een dochter. 😉 Het schrijft alleen handiger op deze manier!

Welk boek kan je mij aanraden? Over boeken en andere interessante informatie.

Vaak krijg ik volgende vraag: “Welk boek moet ik lezen om meer te weten over autisme?”

Of “Welk boek kan je me adviseren, Anke?”

Een greep uit de collectie boeken die hieronder besproken zullen worden. Tijdens een vorming Autisme in Mensentaal probeer ik zoveel mogelijk van mijn materiaal ten toon te stellen. Zo kunnen deelnemers het beste voelen wat ze willen aanschaffen.

En ik vind dat ontzettend moeilijke vragen. Waarom? 

  1. Er bestaan zoveel boeken! Ik ken ze niet allemaal. Dus hoe moet ik dan weten welke de beste is voor iemand anders? 
  2. Ik ben ook nog geen enkel boek tegengekomen waarvan ik dacht: “Awel se, daar staat nu eens alles in.”
  3. Vaak spitst een boek zich toe op 1 deeltje van autisme. 
  4. Het hangt van zoveel persoonlijke factoren af! 
    • Lees je graag?
    • Wat voor genre lees je graag? 
    • Over welk topic zou je graag meer info wensen? 
    • ….

Ik lees bijvoorbeeld voornamelijk informatieve boeken. Dat helpt mij het beste bij wat ik doe. Maar ook lees ik dat nu eenmaal liever. Ik haatte het vroeger op school om een roman te lezen. En nog steeds merk ik dat ik slechts enkele momenten in mijn leven graag een roman lees. En dat is wanneer ik op reis ben, we op één plek verblijven en ik de tijd heb om dat boek in 2 of max 3 dagen uit te lezen. Wel. Gezien we tijdelijk minder reizen omwille van onze twee kleine ukjes én het feit dat ik twee kleine ukjes heb rondlopen, komen deze momenten dus eigenlijk niet meer voor. 

Omdat ik de vraag, waarmee ik dit BLOG begon, wel echt vaak krijg, dacht ik eens een BLOG te schrijven met heel korte recensies over de boeken die ik gelezen heb. En met recensie bedoel ik dan eigenlijk mijn mening.

Want het is toch steeds een mening van iemand als die zich uitspreekt over een boek. 

Dat wil dus ook zeggen, dat jij er een andere mening op na mag houden. Laat me dat dan zeker weten. Dat kan gewoon onderaan dit BLOG. Zo kunnen anderen een meer genuanceerd beeld krijgen, waardoor ieder voor zich kan beslissen welk boek hij/zij wil aanschaffen. 

Oké, hier gaan we. 

De informatieve boeken:

  • Dit is autisme. Van Colette de Bruin. 
    Toppertje! Hij lag toevallig bovenaan de boekenstapel die ik hier naast me heb klaarliggen. Maar als ik een ranking zou houden, zou hij ook bovenaan staan. 
    Een boek waar ontzettend breed over autisme wordt verteld. Er wordt losgekomen van het gedragsniveau waardoor je echt tot de kern van autisme komt. Heel veel van mijn eigen vorming komt ook uit het werk van Colette. Het fijne is dat alles ook wetenschappelijk gestaafd is. Je krijgt dus echt de wetenschappelijke inzichten op een heldere manier toegelicht. Alles is ook visueel gemaakt, waardoor je kan volgen. 
    Toch moest ook ik sommige stukken overlezen om het echt goed te vatten. Ondanks het helder is uitgelegd, blijft het complex. Je hebt dus wel je aandacht nodig bij het lezen! 
  • Gewoon uniek. Van Barry Prizant. 
    Ik weet niet zo heel goed wat ik hier van moet vinden. Allereerst dacht ik er wel veel uit te kunnen halen. Maar ik vind het soms wat te lang op een onderwerp doorgaan. Ik heb het eerlijk gezegd nog niet uit op dit moment, omdat ik gaandeweg mijn aandacht kwijtraakte. Het boek probeert dingen zoals ‘echolalie’ in een ander perspectief te zetten. Dit door uit te leggen van waar dit gedrag komt. Maar dat was voor mij al wel duidelijk. Misschien helpt het anderen wel om autisme vanuit een andere bril te zien. Let me know als het jou wel heeft geholpen!
  • Autisme centraal. Van Kobe Vanroy. 
    Een boek waarin je anders leert kijken naar gedrag van autisme. Je ontdekt hoeveel factoren dit gedrag kunnen uitlokken / beïnvloeden. Daarbij geeft het ook een hoop tools hoe je die factoren op zich kan beïnvloeden zodat het gedrag verandert. Ik kan me inbeelden dat sommige auticoaches deze methodiek gebruiken als manier van werken. Ik gebruik hem ook wel. Maar omdat ik van mening ben dat geen enkele methodiek goed is voor iedereen, start ik er nooit meteen mee. Het leest iets minder vlot omdat het best veel vakjargon gebruikt. Al wordt deze steeds goed toegelicht. 
  • Geprikkeld om te weten. Van Valérie Van Hees en Herbert Roeyers. 
    Een boek met een heldere uitleg over autisme. Al is deze enerzijds beknopt en anderzijds best droog uitgelegd. Dat is ook niet de bedoeling van het boek. Want hierna gaat het over verder studeren met autisme. Met daartussen foto’s en getuigenissen van studenten. Ik vind het niet zo een goed boek. Ik vind het best chaotisch overkomen, vind moeilijker een rode draad en het heeft me weinig bijgebracht. Maar mocht je de kans krijgen om Herbert in het echt te horen spreken, dan is dat wel de moeite. Een prof die ontzettend veel weet over autisme en het leuk kan brengen! 

  • Dit is de titel. Van Peter Vermeulen. 
    Een ondertussen ook al oud boek. En toch blijft dit een van mijn toppers. Als je echt wil duiken in de wondere wereld van het autistisch denken, dan is dit eentje dat ik je kan aanraden!

Boeken met praktische handvaten:

  • Geef me de 5. Van Colette de Bruin. 
    Je merkt het. Ik ben wel fan van Colette. Dit is haar eerste boek en ook meteen een schot in de roos. Er is een hele marketing rond ‘geef me de 5’. En soms vind ik deze wel lichtjes té commercieel geworden. Toch is dit boek een ware eyeopener voor veel ouders. Maar ook mensen met autisme zelf kunnen hieruit wel handvaten halen om zaken die moeilijk lopen eens onder de loep te nemen. Het helpt mij ook om met sommige cliënten aan de slag te gaan. Voornamelijk om lastige dingen meer voorspelbaar te maken zodat het nét dat tikkeltje minder lastig wordt. 
  • Autisme ver-beeld-en. Van Thomas Fondelli en Isabelle Niset.
    Een boek waarin je beelden van andere kinderen kan lezen. Dus kinderen die metaforisch gaan uitleggen hoe autisme voor hen voelt. Ik vond er verschillende echt leuke tussen zitten. Ik heb er ook enkele van in mijn vorming gestoken. Andere voelde ik dan minder aan. Maar ik kan me heel goed inbeelden dat deze dan weer sprekend zijn voor andere mensen. Vooraan in het boek krijg je tools aangereikt hoe je zelf met je kind, of iemand anders met autisme, tot een beeld kan komen. Ik heb het boek verschillende keren vast gehad voor ik het kocht. Maar ik ben toch blij dat ik het kocht! 
  • Van opstaan tot slapen gaan. Van Carol Gray. 
    Carol staat gekend om haar sociale verhalen. Simpele getekende verhalen die kinderen met autisme kunnen helpen in (sociale) situaties. In dit boek krijg je zo van die voorgemaakte verhalen, bijv. een verhaal voor tanden poetsen. Het boek is bedoeld voor ouders met jonge kinderen. En je merkt dat ook sterker begaafde kinderen al snel boven het niveau van deze verhalen staan. Maar het kan je wel helpen om je eigen versie te maken. Het boek helpt je alleszins om in te schatten hoe concreet je zo een verhaal dient te maken. Ik heb recent wel horen zeggen dat het boek niet meer verkijgbaar is. Mocht je het toch ergens vinden, zet het in de comments hier beneden. 

  • Het vollehoofdenboek. Van Linde Kraijenhoff. 
    Een boek vol met praktische info, tips en oefeningen om te lezen waarvan je hoofd vol geraakt. Zowel voor kinderen, jongeren als volwassenen. Heel helder geschreven en werkt met duidelijke metaforen die toch nog dicht genoeg bij de realiteit staan. Hierdoor kan ik het heel snel ombuigen naar hoe het echt werkt in je hoofd, voor die cliënten die het lastig vinden om in metaforen te werken. 
  • Overprikkeling voorkomen. Van Barbara De Leeuw. 
    Een leuk boek over hoe je voor jezelf kan ontdekken waarvan je overprikkeld raakt, dit kan inventariseren en hoe ermee om te gaan. Ik las het al lange tijd geleden en weet de details niet meer. Wel weet ik dat het best basic is. Ik haalde er niet heel veel nieuws uit. Al kan ik me wel inbeelden dat het een goede start is als je voor het eerst op zoek gaat naar de factoren die jou een vol hoofd bezorgen. Maar je merkt het al, dan zou ik eerder het Vollehoofdenboek aanraden J
  • Ik ben speciaal. Van Peter Vermeulen.
    Het is een oude klassieker. Daarom zet ik hem er nog bij. Toch wil ik het boek verder niet te veel promoten. Het is verouderd. En Peter Vermeulen heeft genoeg andere boeken geschreven waar ik wel fan van ben. Dus deze klasseer ik in mijn archief. 
  • Mijn kind heeft autisme. Van Peter Vermeulen en Steven Degrieck. 
    Nog zo een klassieker. Een goed boek met de basis over autisme. Lang het boek geweest waarvan ik mensen aanraadde om het als eerste te lezen. Het geeft je een breed beeld over wat er allemaal bij autisme komt kijken. Om daarna te bepalen over welk topic je de diepte in wil gaan. 
  • Autisme is niet blauw, smurfen wel. Van Peter Vermeulen. 
    Een klein en geweldig boekje. Peter geeft hier ongegeneerd zijn mening over politieke en maatschappelijke kwesties die bestaan rond autisme. Je vindt er ongezouten uitspraken. In de meeste kan ik me ook helemaal vinden, ik denk aan: “niet iedereen is een beetje autistisch”, dit is mijn meer verzachte uitspraak. Daar waar Peter het omschrijft als: “Wie denkt dat iedereen een beetje autistisch is, die is achterlijk (euh anders begaafd).” En dat vind ik heerlijk aan dit boek. Gewoon even keihard heel wat misverstanden de wereld uitgeholpen. Dank u Peter!
  • Autisme en tijdsbesef. Van Steven Degrieck. 
    Een klein boekje met handige tips en een goede uitleg over het tijdsbesef bij mensen met autisme. Iets waar velen het lastig mee hebben. Het is misschien wel wat droog geschreven. Ik zie het voor mezelf ook eerder als studiemateriaal voor mijn werk. Ik weet niet of ik het ouders of volwassenen met autisme zou aanraden. 

Boeken over autisme gerelateerde onderwerpen:

  • Slim maar … Van Peg Dawson en Richard Guare. 
    Een boek over de executieve functies. Dit is de overkoepelende term voor alle vaardigheden die je nodig hebt om je leven te plannen en te organiseren. Gaande van een glas water halen tot je agenda structureren. Ik vind het een fantastisch boek. Helder geschreven, praktische handvaten en het helpt mij zeker wanneer ik met een cliënt hierrond werk. Het boek is geschreven voor ouders. Maar je kan het ook perfect op jezelf toepassen. 
  • Emotieregulatie bij kinderen en adolescenten. Van Michael A. Soutam-Gerow. 
    Dit boek is echt een studieboek. Ik gebruik het als naslagwerk om met cliënten te werken rond het leren kanaliseren /reguleren van hun emoties. 
  • Sociaal denken. Van Michelle Garcia Winner.
    Nog zo een studieboek. Eentje waar ik dan net iets minder aan heb gehad. Deze gaat over het leren lezen van ongeschreven sociale regels. Nu merk ik dat ik er liever op een andere manier rond werk met cliënten. 

Romans:

  • Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht. Van Mark Haddon. 
    Ik kreeg het heel wat jaren terug van mijn vriend. Ondanks dat het een roman is, heb ik ervan gesmuld. Ik vond het heerlijk om via dit boek in het hoofd van iemand met autisme te zitten. Het autidenken wordt hier heel mooi geschetst. Het is een best simpel verhaal en toch ben je helemaal mee. 
    Als kers op de taart heb ik ook het toneelstuk hiervan in Londen gezien. Fantastisch vond ik dat! Dus moest je niet houden van romans en in de buurt van Londen zijn … 😉 
  • Het Rosie project. Van Graeme Simsion.
    Dit boek kreeg ik getipt van een lieve collega. En dank je wel daarvoor! Want het is een geweldig boek. Ik ben er zelf nog niet doorheen. Het is best een lijvig boek. Al kan ik dat niet echt zien want ik lees hem op mijn e-reader. Je leest het verhaal vanuit de ogen van een hoogdbegaafd man. Hij werkt als prof op een universiteit maar heeft als hoofddoel een levenspartner vinden. Dit pakt hij op een heel objectief, je zou autistich kunnen zeggen, aan. Ik vind het vooral heerlijk om zijn redenaties te volgen. Het geeft je een glimp van hoe iemand met autisme en een sterkere begaafheid denkt (of zou kunnen denken, want iedereen is anders). Uiteraard is het hier en daar uitvergroot. Het moet verkopen natuurlijk. Maar het geeft je wel een helder beeld van de gedachtegang waardoor je het echt leert begrijpen. Dus voor mij een heel fijn boek. 

Kinderboeken:

  • De wereld van Luuk. Van Martine Delfos. 
    Een kinderboekje waarin bepaalde typische kenmerken van autisme worden toegelicht, zoals bijv. het houden van dingen te ordenen. Zoals jullie weten, ben ik geen fan van autisme op gedragsniveau uit te leggen. En dat doet dit boek (zoals heel veel kinderboeken) wel. Dat vind ik jammer. Daarom gebruik ik het eigenlijk niet. 
  • De autisme survivalgids. Van Luc Descamps. 
    Best al een ouder boekje waarin wordt ingezet op psycho-educatie voor kinderen met autisme. Ik kan er kort over zijn. Ik ben er geen fan van. Het is voor mij te druk, te chaotisch en inhoudelijk teveel op gedrag gefocust. Dit hoorde ik ook van verschillende ouders die het voor hun kind kochten. 
  • Weet jij wat autisme is? Van Ellen Sabin. 
    Opnieuw, te veel gefocust op gedrag. Ik ben er door gegaan en kon me er zelfs niet aan zetten om het echt te lezen. Waarom ik het toch kocht? Wel, ik zal eerlijk zijn. Omdat ik het via Bol.com besteld had en al te laat was om het nog terug te sturen. Hihi, oeps! 

Verder liggen er nog heel wat boeken op me te wachten. Dus wie weet volgt er nog wel een tweede boeken BLOG. Maar voor nu hoop ik dat jullie al wat verder kunnen. 

Wat als je geen lezer bent? Geen nood!

Er zijn verschillende opties:

  1. Vorlg een boeiende vorming. Er bestaan tegenwoordig verschillende lezingen, vorming of info avonden. Autisme in Mensentaal bijvoorbeeld is een laagdrempelige vorming waar je heel wat informatie over autisme krijgt zonder tal van boeken te lezen. 
  2. Ga naar een getuigenis of inleefavond. Vaak wordt je op zo een avond helemaal meegenomen in de (wondere) wereld van iemand met autisme. Zo een beleving zegt vaak meer dan theoretische boeken. 
  3. Kijk een serie die over autisme gaat. Er zijn verschillende series waar iemand met autisme in voorkomt. Denk aan The Bridge of Marsman. Daarnaast heb je ook A-typiscal, een netflix serie waarin het hoofdpersonage autisme heeft en het hele verhaal vandaaruit vertrekt. Deze laatste serie heb ik in één ruk uitgezien, binge watching heet dat tegenwoordig. Uiteraard zijn ook hier dingen uitvergroot en zalniet alles voor iedereen met autisme kloppen. Toch vind ik het een serie die de kern van autisme mooi in beeld brengt. De serie werd me ook getipt door een cliënt van me, een volwassen vrouw met autisme. Ook zij vindt het een hilarische serie.
Afbeeldingsresultaat voor A-typical

Mochten jullie zelf nog boeken of series aan willen raden, dan kan je die hier onderaan in de comments neerschrijven. En misschien zet ik hem ook wel op mijn wishlist!

Veel leesplezier!

>